Η δύναμη της ερμηνείας στη σχέση

Στην κοινωνία του σήμερα, όλα μοιάζουν να συμβαίνουν γύρω μας σε ρυθμούς fast forward, με εμάς συχνά να καταλήγουμε να έχουμε τον έλεγχο για το 50% αυτών που λέμε και κάνουμε – αν είμαστε τυχεροί. Δυστυχώς όμως, αυτού του είδους οι γρήγοροι ρυθμοί μπορούν να κοστίσουν στη σχέση μας και ως επέκταση και στον εαυτό μας. Πόσοι καυγάδες και πόσες παρεξηγήσεις έχουν ξεπηδήσει από το πουθενά, μόνο και μόνο από σφάλμα επικοινωνίας ή ένταση της στιγμής! Έχουμε ποτέ όμως αναρωτηθεί αν ο/η σύντροφός μας στις διενέξεις μας μοιράζεται την ίδια οπτική με εμάς γι’ αυτά που συμβαίνουν και λέγονται; Αν ναι, τότε γιατί υπάρχει διαφωνία και εκνευρισμός ανάμεσα σε δυο ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια οπτική γωνία; Αν πάλι ο καθένας βλέπει τα πράγματα διαφορετικά από την πλευρά του, τότε τι είναι αυτό που προκαλεί αυτή τη διαφοροποίηση και ακόμη πιο σημαντικό: Πώς θα καταφέρουμε να επικοινωνήσουμε πραγματικά με τον άνθρωπό μας αν όντως για καθετί που μας κάνει να βγάζουμε σπίθες από τα μάτια, εμείς δεν μπορούμε να δούμε την πλευρά του/της, πόσο μάλλον να καταλάβουμε το πως αισθάνεται…

 

Η δύναμη της ερμηνείας

 

Η αρχή του κακού βρίσκεται στις ερμηνείες. Όμως, κάθε ερμηνεία δεν μπορεί ποτέ να χαρακτηριστεί ως ‘λάθος’ ή ‘σωστή΄ καθώς αντιπροσωπεύει την αντίληψη του εκάστοτε για την παρούσα στιγμή. Ο καθένας μας λοιπόν έχει την ελευθερία να ερμηνεύσει τα γεγονότα της καθημερινότητάς του με το δικό του εξατομικευμένο τρόπο, αντλώντας συνήθως από προσωπικές εμπειρίες πεποιθήσεις και πρότυπα. Αυτό θα αποτελέσει και τη φυλακή μας στις διαπροσωπικές μας σχέσεις, η διατύπωση ερμηνειών γι’ αυτό που μας συμβαίνει σε έλλειψη επικοινωνίας με τον άλλο, ο οποίος άλλος επίσης σχηματίζει τα δικά του συμπεράσματα με βάση τα γεγονότα, καθιστώντας την επικοινωνίας ακόμη πιο δύσκολη.

 

Παράδειγμα: Ο Χάρης και η Ζακλίν

 

Ο Χάρης και η Ζακλίν είναι παντρεμένοι μόλις τρία χρόνια τώρα. Βιώνουν τη σχέση τους ομαλά, αν και στιγμές αναφέρουν ενοχλήσεις ανάμεσά τους, που προέρχονται κυρίως από τον τρόπο που έχουν διδαχθεί να επικοινωνούν. Τελευταία, αυτές οι ενοχλήσεις έχουν αρχίσει να εκδηλώνονται όλο και πιο έντονα αλλά και πιο συχνά. Ας δούμε ένα παράδειγμα: Η Ζακλίν λέει συνεχώς στο Χάρη το πόσο ενοχλείται από την έλλειψη συμμετοχής του στο μάζεμα του τραπεζιού μετά από κάθε τους γεύμα. Η Ζακλίν ερμηνεύει αυτή τη συμπεριφορά του συντρόφου της ως απάθεια και έλλειψη σεβασμού. Νιώθει πως η καθημερινή της προσφορά στη σχέση τους περνάει απαρατήρητη. Ο Χάρης από την πλευρά του, νιώθει πως τελευταία η συμπεριφορά της συντρόφου του έχει γίνει άκρως επικριτική και γεμάτη παράπονο. Δεν μπορεί να καταλάβει τι έχει επιφέρει αυτή την ‘ξαφνική’ αλλαγή και έχει αρχίσει να νιώθει ένοχος που είναι πάντα η αιτία να δυσαρεστηθεί η Ζακλίν. Ο Χάρης σκέφτεται πως η καλύτερη λύση είναι να απομακρυνθεί για λίγο καιρό μέχρι η γυναίκα του να νιώσει και πάλι ο εαυτός της, ίσως απλά να χρειάζεται το χώρο της – άλλωστε και εκείνος πολλές φορές νιώθει πως θέλει το χώρο του για να ηρεμήσει.

 

Το πρόβλημα εδώ, είναι πως το ζευγάρι δεν έχει καταφέρει να επικοινωνήσει τις ανάγκες του αποτελεσματικά. Έτσι, ενώ η Ζακλίν στην πραγματικότητα επιθυμεί περισσότερη προσοχή ώστε να νιώσει πως την εκτιμούν, η συμπεριφορά της κάνει το σύντροφο της να πιστεύει πως πρέπει να της δώσει χώρο και να απομακρυνθεί, καθώς οι πράξεις του προς τη σύζυγό του τελευταία κρίνονται δυσμενώς. Είναι φανερό λοιπόν πως οι ερμηνείες μπορούν να φέρουν το χάος στη σχέση όταν υπάρχει έλλειψη επικοινωνίας στο ζευγάρι. Δίχως επικοινωνία, το ζευγάρι απομακρύνεται και μαραζώνει. Για την επίτευξη αποτελεσματικής επικοινωνίας, χρειάζεται ο άντρας και η γυναίκα να φροντίσουν αρχικά να κατανοήσουν τις ατομικές τους ανάγκες, καθώς και το πως λειτουργούν – δηλαδή να αποκτήσουν αυτογνωσία. Έπειτα, απομένει στο ζευγάρι να διδαχθεί χρήσιμους τρόπους ώστε να μεταφέρει τις πληροφορίες αυτές επιτυχώς στο σύντροφό του – η λεγόμενη επικοινωνία. Χωρίς επικοινωνία, το ζευγάρι γίνεται έρμαιο των ερμηνειών του και οδεύει προς τη δυστυχία αντί προς την προσωπική του ανάπτυξη.

 

Ας κάνουμε λοιπόν τη συνειδητή προσπάθεια να χτίσουμε επικοινωνία με τον άνθρωπο μας αντί να απομακρυνόμαστε καθημερινά. Μια υγιής σχέση, θα δημιουργήσει μια υγιή οικογένεια, με παιδιά ισορροπημένα, που μια μέρα θα δημιουργήσουν δικές τους οικογένειες με βάση αυτά που διδάχθηκαν από τους γονείς τους. Αλλά και για εμάς που ίσως να μην πήραμε τα καλύτερα πρότυπα από τις οικογένειες μας, ευτυχώς υπάρχουν πλέον τρόποι εκπαίδευσης και επιμόρφωσης επάνω στις σχέσεις και την επικοινωνία και έτσι μείναμε δίχως δικαιολογία για τη συντήρηση ενός ‘κακού’ γάμου.

 

 

Μαρτίνα Αθανασίου MSc, MBPsS
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια
Μέλος BPS, EABP και ΠΕΣΩΨ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *